Dość często zdarza się, że pacjenci zgłaszają się z powodu bólu ucha lub okolicy ucha. To jeden z najczęstszych powodów wizyt u laryngologa. Z reguły kłopot ten wywołany jest przez stan zapalny tego narządu. Bywa, że towarzyszą mu szumy uszne lub wyciek z przewodu słuchowego.
Niekiedy jednak bóle w okolicy ucha mogą mieć inne przyczyny niż zapalenie tego narządu. Czasem bardzo poważne.
Wszystko przez unerwienie…
Lista chorób w obrębie głowy i szyi, których wspólną cechą jest ból ucha jest długa, a wynika to ze sposobu unerwienia tego narządu. Przykładem zaskakującej cechy tego unerwienia są napady kaszlu podczas czyszczenia ucha. Wynika to z usytuowania w przewodzie słuchowym zewnętrznym nerwu zwanego gałęzią uszną nerwu błędnego. Podczas manipulacji w uchu wysyła on sygnały do nerwu błędnego. Ten ostatni, dochodząc do przepony, powoduje jej skurcze wywołując kaszel.
Co może powodować bóle uszu?
Zacznijmy od schorzenia które na szczęście nie jest groźne. Neuralgia, czyli zapalenie nerwu trójdzielnego, sprawia, że pacjenci odczuwają ostre, kłujące jak igła, choć niekiedy również rozlane, bóle okolicy ucha. Ich nasilenie może być tak duże, że chorzy wymagają niekiedy silnych leków przeciwbólowych. Źródłem bólu jest zapalenie włókien tego nerwu – odpowiedzialnego za czucie danej połowy twarzy. Lekarz stawia rozpoznanie neuralgii na podstawie wykluczenia innych przyczyn bólu.
Stawy i chory kręgosłup
Innym powodem bólu ucha bywają zmiany zapalne lub zwyrodnieniowe w obrębie stawu skroniowo-żuchwowego. Tylna część tego stawu stanowi jednocześnie przednią ścianę przewodu słuchowego zewnętrznego. Stąd bóle odbierane są jednoznacznie jako bóle ucha, choć to nie ucho i jest ich źródłem. Nasilone zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego również mogą powodować bóle promieniujące do uszu.
Inne niegroźne przyczyny…
Podobnie bóle ucha i jego okolicy mogą mieć swoje źródło w stanach pourazowych lub zapalnych mięśni szyi, szczególnie mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, oraz problemach stomatologicznych, takich jak zaawansowana próchnica, zmiany okołokorzeniowe czy rosnące ósemki. Listę możliwych przyczyn uzupełniają jeszcze stany zapalne zatok oraz napady jaskry.
Można powiedzieć, że jest w czym wybierać!
Kiedy należy się niepokoić?
Większość bóli ucha nie wiąże się z poważnymi chorobami. Czasem jednak przyczyny bólu ucha bywają groźne. Należą do nich choroby nowotworowe, takie jak rak migdałka podniebiennego, gardła dolnego, języka, ślinianek, zatok, bądź krtani. Liczba chorób nowotworowych znacznie wzrosła w ostatnich dziesięcioleciach. Palenie tytoniu, alkohol, zła dieta… wiele przyczyn prowadzi do powstania raka. Mimo tego, że bóle ucha mają najczęściej dosyć prozaiczne wytłumaczenie, warto pamiętać, że pod tym pozornie niewinnym objawem może kryć się poważne schorzenie. Jeśli bóle nawracają lub utrzymują się dłużej warto zwrócić się o pomoc do laryngologa.
Zdjęcia: menopauza.pl; intermed